Wat als ADHD geen stoornis is, maar een signaal?
“Je hebt gewoon ADHD.”
Een zinnetje dat voor velen klinkt als een levenslang vonnis, maar soms ook als een opluchting. Opeens begrijp je waar je klachten vandaan komen en weet je: het ligt niet aan mij.
Maar wat als het geen stoornis is?
Wat als ADHD eigenlijk een metabool alarmsignaal is van je brein?
In mijn praktijk zie ik het keer op keer: mensen die jarenlang worstelen met concentratie, impulsiviteit, onrust en een hoofd dat alle kanten opvliegt. Vaak krijgen ze een label, ADHD, en een recept. Maar niemand vraagt: wat is er écht aan de hand in dat brein?
ADHD is geen karakterfout
Volgens Dr. Chris Palmer (Harvard) is ADHD in de kern geen psychische stoornis, maar een stoornis van het hersenmetabolisme. Je hersenen krijgen simpelweg niet genoeg energie om optimaal te functioneren. Bepaalde hersengebieden, zoals die voor focus, regulatie en prikkelverwerking, draaien op een te laag pitje. De energietoevoer hapert. De regisseur van je brein laat het afweten. En dan wordt chaos het nieuwe normaal. Niet omdat jij raar bent, maar omdat jouw brein anders in elkaar steekt.
Hoe ziet dat er ongeveer uit?
- Je begint vol goede moed, maar verzandt in details
- Je hoofd voelt vol en versnipperd tegelijk
- Je ervaart prikkelbaarheid, emotionele pieken, onrust
- Je vergeet afspraken, dingen, namen
- Je wordt snel overprikkeld door licht, geluid, mensen
- Je bent geniaal in ideeën, maar struikelt over structuur
Voor veel cliënten is dit pijnlijk herkenbaar. En voor de omgeving vaak onbegrijpelijk. Kinderen worden op school niet begrepen, moeten de hele dag stil zitten terwijl ze dat niet kunnen. (Mijn zoon moest enkele uren naast zijn tafel staan… voor straf.) Volwassenen krijgen pas laat de diagnose, vaak pas als ze vastlopen in werk, relatie of ouderschap. En de meesten herkennen zich totaal niet in het stereotype ‘drukke kind’. Ze zijn juist slim, gevoelig, creatief, onderzoekend, ondernemend, maar intern woedt er chaos.
ADHD komt zelden alleen
Wat het extra complex maakt: ADHD is zelden een opzichzelfstaande uitdaging.
Uit onderzoek blijkt dat de meerderheid van de mensen met ADHD óók worstelt met:
- Angstklachten
- Depressie of stemmingswisselingen
- Slaapproblemen
- Prikkelbare darm
- Chronische vermoeidheid
- Leerproblemen, autisme of zelfs epileptische aanvallen
Deze klachten zijn geen toeval of ‘pech’, maar uitingen van een brein dat uit balans is. En van een lijf dat het tempo van de omgeving niet meer kan bijbenen.
Op de lange termijn
Wat nog nauwelijks besproken wordt, is dat volwassenen met ADHD ook een verhoogd risico hebben op neurodegeneratieve aandoeningen zoals dementie. In een grote studie gepubliceerd in JAMA Network Open werd aangetoond dat mensen met ADHD tot drie keer zoveel kans hebben op dementie.
De oorzaak is waarschijnlijk een combinatie van:
- Verstoord hersenmetabolisme
- Chronische laaggradige ontsteking
- Insulineresistentie
- Tekorten aan micronutriënten
- Langdurige stress en overprikkeling
Kortom: ADHD is geen “onhandige eigenschap waar je mee leert leven”. Het is een serieus signaal dat het systeem uit balans is, en dat vraagt om actie.
ADHD zit vaak in de familie
Als jij ADHD hebt, is de kans groot dat je kind, ouder, broer of zus het óók heeft. Dat komt deels door erfelijkheid.
ADHD is tot wel 80% genetisch bepaald, maar ook door gedeelde omgevingsfactoren en leefstijl:
- Gezinnen eten vaak hetzelfde
- Slaapritmes zijn vergelijkbaar
- Stressniveaus in huis werken door op iedereen
- Het darmmicrobioom lijkt ook een sleutelrol te spelen
Kinderen met ADHD hebben aantoonbaar een andere samenstelling van darmbacteriën dan kinderen zonder ADHD. Bijvoorbeeld minder diversiteit, meer Bacteroidaceae, en afwijkende stofwisselingsactiviteit. Uit onderzoek blijkt zelfs dat het microbioom op 6 maanden leeftijd al kan voorspellen of een kind op 10-jarige leeftijd ADHD ontwikkelt.
De darmen communiceren dus direct met het brein. En als daar iets uit balans is, zie je dat terug in gedrag, stemming en focus.
En dan komt de diagnose…
Je krijgt medicatie. Methylfenidaat, Dexamfetamine, Elvanse, Adderall; het hele rijtje. En ja, het werkt. Maar voor even.
Waarom? Omdat deze middelen tijdelijk het hersenmetabolisme opkrikken. Ze verhogen dopamine, stimuleren de energietoevoer en helpen je even focussen. Maar… ze stimuleren ook de delen van het brein die al overactief zijn. En dat kan leiden tot:
- Slaapproblemen
- Crashes aan het eind van de dag
- Verlies van eetlust
- Verminderde emotionele stabiliteit
- Het gevoel jezelf kwijt te raken
Medicatie is symptoombestrijding, en soms nodig. Maar het herstelt de oorzaak niet.
De andere ingang: van binnenuit
Dr. Palmer zegt het klip en klaar: “We kunnen het hersenmetabolisme beïnvloeden via leefstijl en voeding. En daarmee ADHD-symptomen verbeteren of zelfs oplossen.”
Daarom werk ik binnen mijn RESET-aanpak met de diepere laag: het herstellen van de energiehuishouding in je brein.
Dat betekent:
- Voeding: onbewerkt, rijk aan eiwitten, vetten en micronutriënten, afgestemd op wat het brein nodig heeft. Met ketogene interventies voor stabiele energie.
- Slaap: want slechte slaap saboteert hersenherstel.
- Beweging: krachttraining en rustige cardio (zone 2) hebben directe invloed op je breinchemie.
- Middelengebruik: alcohol, nicotine, suikers en ultrabewerkt eten ondermijnen je stofwisseling.
- Darmgezondheid: we kijken naar gevoeligheden voor gluten, zuivel, E-nummers of ontstekingsbronnen.
Het resultaat?
- Meer rust.
- Meer focus.
- Meer regie over je brein.
ADHD is kracht, mits je het systeem begrijpt
Ik geloof, net als Dr. Palmer, dat ADHD geen fout is in je systeem. Het ís je systeem, jouw unieke ik.
Krachtig, creatief en actief. Alleen vraagt het om ander onderhoud en andere voeding.
- Van overprikkeling naar regie
- Van brainfog naar helderheid
- Van symptoombestrijding naar fundamentele verandering
Dat vraagt keuzes. Maar die keuzes beginnen bij kennis. Zodat jij kunt geven wat je brein nodig heeft en voedt.
Wil je weten hoe jij of je kind via voeding en leefstijl meer rust, helderheid en balans kunt ervaren bij ADHD, zonder direct naar medicatie te grijpen?
Of heb je de wens om je medicatie af te bouwen (altijd samen met de behandelend arts), omdat je nu begrijpt wat je brein nodig heeft?
Plan een vrijblijvende kennismaking. ADHD is geen eindstation. Het kan zelfs je vertrekpunt zijn.
Bronnen:
- Palmer, C. (2022). Brain Energy. Over de link tussen mitochondriale disfunctie, hersenstofwisseling en psychiatrische klachten zoals ADHD, angst en depressie.
- Bozzatello, P. et al. (2019). Nutrition and ADHD: The Emerging Role of the Gut–Brain Axis.
- Carlson, A.L. et al. (2022). Infant gut microbiota and attention-deficit/hyperactivity disorder at age 10 years.
- Wang, L. et al. (2022). Effects of Exercise on ADHD Symptoms: A Meta-analysis.
- Rucklidge, J.J. et al. (2014). Vitamin-mineral treatment of ADHD improves emotion regulation and aggression.
- Brietzke, E. et al. (2011). Inflammation and neuroprogression in ADHD.
- Lischer, S. et al. (2023). ADHD and the Risk of Dementia. Gepubliceerd in JAMA Network Open.
