Er is een groeiende hoeveelheid onderzoek die laat zien dat keto metabole therapie kan bijdragen aan de behandeling van psychische aandoeningen zoals depressie, bipolaire stoornis, schizofrenie en eetstoornissen.
En vrijwel net zo vaak hoor je de reactie: “Maar is dat niet gevaarlijk?”
Een logische vraag, maar wel gebaseerd op een hardnekkig misverstand.
In dit artikel leg ik je uit wat ketose werkelijk is, waarom het vaak verward wordt met een gevaarlijke aandoening, en wat we inmiddels weten over de invloed van ketonen op het brein.
Ketose wordt verward met ketoacidose (en dat is een probleem)
Uit recent onderzoek en klinische ervaringen blijkt dat een ketogene metabole therapie mogelijk de symptomen van bipolaire stoornis , depressie , schizofrenie , angststoornissen , de ziekte van Alzheimer en meer kan behandelen en zelfs omkeren .Veel zorgverleners zijn terughoudend als het gaat om een ketogeen dieet.
Niet omdat ze tegen je herstel zijn, maar omdat ze tijdens hun opleiding hebben geleerd dat ketonen gevaarlijk kunnen zijn. En dat klopt… in één specifieke situatie.
Ketoacidose is een levensbedreigende toestand die vooral voorkomt bij mensen met diabetes type 1. Zij kunnen zelf geen of nog maar weinig insuline aanmaken. Door een ernstig tekort aan insuline kan het lichaam de bloedsuikers niet omzetten in energie. Hierdoor stijgend de bloedsuikerwaarden in eht bloed. En omdat het lichaam niet aan de glucose kan komen gaat hij ketonen aanmaken. Dit kan leiden tot hele hoge bloedsuikere en ketonenspiegels. Wat levensgevaarlijk kan zijn. Het bloed verzuurt wat uiteindelijk kan leiden tot vergiftiging. Dat noemen we keto-acidose.
Maar dat is iets totaal anders dan nutritionele ketose.
Het verschil is fundamenteel:
Ketoacidose: ontregelde stofwisseling, extreem hoge glucose en ketonen bij diabetes type 1.
Nutritionele ketose: gereguleerde, natuurlijke energiestofwisseling verkregen door een bewuste andere voedingskeuze.
Ter vergelijking: bij ketoacidose lopen ketonen op tot 8–10 mmol/L of hoger, in combinatie met extreem hoge bloedsuikers.
Bij nutritionele ketose liggen ketonen meestal tussen de 0,5 en 3 mmol/L. Dat is een gecontroleerde en veilige situatie.
Dat zijn twee totaal verschillende werelden.
Bij een gezond functionerend lichaam zullen ketonen en glucose nooit tegelijkertijd ontsporen. Het systeem blijft in balans. En dat maakt ketose geen gevaarlijke toestand, maar juist een normale fysiologische aanpassing.
Wat is ketose eigenlijk?
Om ketose te begrijpen is het handig om te weten hoe je lichaam energie verkrijgt. Elke cel in je lichaam bevat mitochondriën. Een soort brandstoffabriekjes. En zij produceren energie uit brandstof.
Mitochondriën kunnen glucose of vet omzetten in energie voor het lichaam en de hersenen. Op die manier is ons lichaam te vergelijken met een hybride auto. Net zoals hybride auto’s op elektriciteit of benzine kunnen rijden, kan ons lichaam functioneren op glucose of vetzuren.
Ketose is de toestand waarin ons lichaam vetzuren en ketonen als brandstof gebruikt, terwijl glycolyse de toestand is waarin ons lichaam glucose verbrandt
Je kunt dus op twee manieren brandstof gebruiken. Net als onze voorouders.
Als je naar onze voorouders kijkt hadden ze momenten van voldoende eten en momenten van geen eten.
Bij voldoende eten en als ze gingen jagen en natuurlijk koolhydraten konden vinden zoals fruit maakte het lichaam gebruik van glucose. Maar wanneer onze voorouders dagenlang geen voedsel konden vinden of zich uitsluitend richtten op het vlees van een succesvolle jacht, schakelden ze waarschijnlijk over van het verbranden van glucose naar het verbranden van vetzuren. Deze vetzuren waren afkomstig van zowel het vet dat ze aten als het vet dat in hun lichaam was opgeslagen.
Dat was hun overlevingsmechanisme.
Maar je het toch glucose nodig als brandstof?
Er wordt vaak gezegd dat je hersenen glucose nodig hebben.
Dat is deels waar, maar onvolledig. Het brein kan tot 70% van zijn energie uit ketonen halen.
De resterende glucose die nodig is, kan je lichaam zelf aanmaken via gluconeogenese.
Ons lichaam kan alle glucose die we nodig hebben zelf aanmaken uit vet en eiwitten via een proces dat “gluconeogenese” heet. Gluconeogenese betekent letterlijk “het creëren van nieuwe glucose” en is een proces waarbij de lever zelf glucose aanmaakt voor het lichaam
Sterker nog: bij veel mensen met mentale klachten zien we juist problemen in de glucoseverwerking van het brein, zoals insulineresistentie en verminderde energieproductie.
Dus: is ketose veilig?
Ja, ketose is een veilige en natuurlijke toestand. Het is een mechanisme waar ons lichaam evolutionair op gebouwd is.
De verwarring met ketoacidose heeft ervoor gezorgd dat deze therapie lange tijd onterecht in een risicovolle hoek is geplaatst.
Mocht je een zorgverlener tegenkomen die volhoudt dat ketose gevaarlijk is, deel dit artikel dan met hem of haar zodat diegene de normale, metabolisch ondersteunende toestand van ketose beter begrijpt.
